Omega-3 vetzuren: wat is het en waarom is het belangrijk?
Omega-3 is misschien wel één van de meest besproken voedingsstoffen van deze tijd. Vroeger vooral bekend van de levertraan. Veel ouderen denken hier nog met afschuw aan terug als ik ze hier naar vraag. Vandaag halen we omega-3 uit visolie, algenolie of uit vette vis. Ook plantaardige bronnen zoals lijnzaad en walnoten bevatten omega-3, maar dit zijn andere vormen dan die in vis voorkomen. En het lichaam heeft beide soorten nodig.
Er zijn drie soorten omega-3 vetzuren, namelijk:
ALA: uit plantaardige bronnen (zoals lijnzaad en walnoten)
EPA: vooral uit vette vis en vis- en algenolie
DHA: vooral uit vette vis en vis- en algenolie
Alle drie zijn ze belangrijk, maar het lichaam kan ALA moeilijk omzetten naar EPA en DHA. Daarom is het nodig om ook EPA en DHA binnen te krijgen naast ALA.
Wat doet omega 3? Waarom is het belangrijk?
Omega-3 is de bouwstof die in de celmembranen van je lichaam wordt ingebouwd. Je vindt het terug in:
De hersenen
Het hart
Het immuunsysteem
De hormonen (o.a. bij ontstekingsprocessen)
De darmwand
Processen in de lever en vetstofwisseling
Ik vergelijk het wel eens met de schil van een appel. Een droge, oude schil gaat rimpelen en wordt stug. Een soepele, vochtige schil beschermt beter en blijft stevig. Zo werkt het ook met onze cellen. Omega-3 houdt de membranen soepel en zorgt dat ze goed blijven werken.
Waarom krijgen veel mensen weinig omega-3 binnen?
De meeste mensen eten nauwelijks of geen vette vis. En hoewel vaker vette vis eten helpt, wordt meermaals vette vis per week ook niet geadviseerd vanwege de gifstoffen die vis in het vetweefsel opslaat.
Omega-3 en gezondheid
Omega-3 geeft geen directe diagnose. Bij een tekort aan vitamine D of B12 kun je vaak vrij direct klachten koppelen aan het tekort. Bij omega-3 ligt dat anders. Ik zie omega-3 vooral als een bijdragende factor aan de algehele gezondheid. Wanneer de omega-3 status optimaal is, kunnen lichaamsprocessen efficiënter verlopen.
Er zijn wel indicaties wanneer omega-3 extra aandacht vraagt, namelijk bij veel ontstekingen, auto-immuunziekte, long covid, hormonale disbalans, darmklachten of op het gebied van hersengezondheid zoals bij dementie en ADHD.
Bloedtesten omega 3: waar let je op?
Omega-3 vanuit het bloed vertelt vooral wat over de afgelopen dagen. Voor een goede meting, wil je liever kijken naar de omega-3 index die wordt gemeten via de rode bloedcellen. Deze zegt wat over de afgelopen 3 maanden. Het is ook de methode die veel ingezet wordt in studies om de omega-3 status te bepalen. Om deze reden adviseer ik een vervolgtest na minimaal drie maanden, zodat je echt kunt zien of veranderingen in voeding of supplementen effect hebben gehad.
Waar let je op bij een omega-3 supplement?
Er zijn een aantal dingen om op te letten bij een omega-3 supplement.
Bron: visolie of algenolie. Beide is mogelijk. Let wel op dosering.
Vorm: triglyceridevorm wordt meestal het beste opgenomen.
Hoeveelheid EPA + DHA: veel producten bevatten te weinig van één van beide, vooral als het gaat om algenolie.
Oxidatiewaarde: dit zegt iets over de kwaliteit. Je wilt niet dat olie snel ranzig wordt.
De uitslag van een omega-3 Index geeft informatie of suppletie wel of niet noodzakelijk is.
Kan ik niet gewoon vis eten?
De positieve effecten van omega-3 zijn uit onderzoeken vooral zichtbaar bij het eten van vette vis. Mogelijk bevat deze vette vis ook andere stoffen die een bijdrage leveren aan de gezondheid. Dit zien we vaker bij voedingsonderzoek. De natuur zit prachtig in elkaar en synergie heeft een regulerende functie. Een losse vitamine C doet niet zomaar hetzelfde als vitamine C wat van nature in een kiwi groeit.
Het blijft een lastige keuze, omdat de oceaan verder vervuild is geraakt. Kies je voor meer vette vis of toch voor suppletie om het aantal schadelijke stoffen te beperken?
Om dit te beperken, kies je het liefst voor vette vissoorten die onderaan de keten zitten, zoals sardientjes. Als je behoefte hoger is door bijvoorbeeld ziekte of zwangerschap. Kun je overwegen om daarnaast te suppleren.
Kunnen omega-3 supplementen gevaarlijk zijn?
Hoge doseringen omega-3 supplementen worden afgeraden bij hartritmestoornissen. Zoals bij veel voedingsstoffen, is meer niet zomaar beter. Jouw persoonlijke situatie en medische geschiedenis moet altijd meegenomen worden.
Wil je je omega-3 status laten testen?
Klik hier, vul het formulier in en ik neem persoonlijk contact met je op om alles verder te bespreken.
